Rijksoverheidslogo
Nationaal Kenniscentrum Alternatieven voor dierproeven

Vervanging, Vermindering, Verfijning

Vervanging

Dierproeven of dierexperimenten kunnen soms (gedeeltelijk) worden vervangen door innovatieve onderzoeksmethoden zoals computersimulaties of in vitro methoden. In sommige gevallen kan via bijvoorbeeld micro-dosering direct in de mens of in menselijk materiaal getest worden.

Computersimulaties

Vermindering

Door nieuwe statistische methoden of een betere onderzoeksopzet kan het aantal benodigde dieren in bepaalde experimenten sterk worden teruggebracht. Hierbij is een duidelijke overlap met de alternatieven die voor een gedeeltelijke vervanging van dierproeven kunnen zorgen. Vermindering kan worden bevorderd door verbeterde meetinstrumenten, beeldvormende technieken en standaardisatie. Geavanceerde onderzoeksmethoden bieden de mogelijkheid om gedurende langere tijd regelmatig metingen te verrichten aan hetzelfde dier.

Verfijning

Door het welzijn van de individuele dieren te optimaliseren en het ongerief te verminderen, neemt in het algemeen ook de kwaliteit van de onderzoeksresultaten toe. 'Happy animals make good science'. Voorbeelden van verfijning zijn het sociaal huisvesten van van nature sociale dieren, een natuurlijk dag-nachtritme, minder ingrijpende handelingen, door bekwaam en bevoegd personeel, toepassing van pijnstilling en anesthesie en de toepassing van humane eindpunten in het onderzoek.

Nieuwe benaderingen

Bij het stimuleren van 3V-alternatieven wordt het steeds belangrijker om te komen tot een Integrated Testing Strategy (ITS). In deze aanpak worden 3V-methoden en bestaande (ook humane) data gecombineerd. Een dierproef is in zo een stapsgewijze (tiered) aanpak pas de laatste optie.

Zoeken naar 3V-alternatieven

Bij het zoeken naar 3V-alternatieven kan de EURL ECVAM Search Guide 'Good search practice on animal alternatives: re-edition' een waardevol hulpmiddel blijken. Deze gratis te downloaden gids biedt uitgebreide informatie over de beschikbare tijdschriften, databases, organisaties en websites. En bevat checklists en aanwijzingen voor het opzetten van een zoekstrategie. De gids is in vier delen te downloaden: omslag, data sheets - information resources, data retrieval procedures - basic principles, checklist for searching information on animal alternatives.

.